Hoe teel je pastinaak?

Hoe teel je pastinaak

Eet je weleens pastinaak? De smaak van deze witte wortel ligt tussen die van aardappel, winterwortel en knolselderij. De wortel kent veel toepassingen, het is altijd handig wat pastinaak op de tuin te hebben.

Vroeger werd pastinaak veel geteeld en als aardappel gegeten. De wortel werd vergeten, maar is tegenwoordig weer helemaal terug. Je komt hem in de supermarkt veel tegen.

Zanderige grond

De teelt van pastinaken (van zaadje tot oogst) duurt minsten 25 weken, dus bijna een half jaar. Er bestaan om die reden geen voorjaarspastinaken.

Pastinaak houdt niet van verse mest en heeft diepe losgemaakte grond nodig om mooie rechte wortel te kunnen vormen. Eigenlijk doet deze groente het het beste in lichte, zanderige grond. De structuur van klei is te zwaar en te nat, maar je kunt deze gaandeweg wel verbeteren met compost.

Vroeg of laat

Je kunt pastinaak al in maart zaaien. Je oogst dan in de zomer kleine, dunne pastinaken die fris, knapperig en anijsachtig smaken. Deze pastinaken zijn lekker voor salades en als groentespaghetti.

Je kunt ook in april/mei zaaien. Die pastinaken kunnen in de herfst, winter of zelfs in het vroege voorjaar worden geoogst. De wortels zijn dikker en de smaak is voller en zoeter. Dat komt doordat door de kou zetmeel in suikers wordt omgezet. De late zoete pastinaken kun je gebruiken voor soepen, stamppotten en ovenschotels.

Laat zaaien is voor de pastinaak geen probleem. Deze wortel is namelijk winterhard en kan vorst verdragen. Geoogste pastinaken kun je in een kistje met zand bewaren.

Mislukt de oogst? Zaai dan snel een extra bedje! pastinaken houden overigens van een zonnig plekje en ze draaien in de vruchtwisseling mee op de plek van de wortelgewassen.

Het duurt zo’n twee, drie of zelfs vier weken voordat de zaden kiemen. Het beste kun je in rijtjes zaaien waarbij je de grond onkruidvrij hebt gemaakt. Onkruid zal eerder opkomen dan de pastinaak en omdat je in rijtjes zaaide, weet je waar je moet wieden. Nog beter zie je dat als je met de pastinaak wat radijsjes in rijtjes zaait. Radijsjes komen snel op en daar waar de radijsjes groeien, wied je niet.

Genoeg ruimte

Pastinaken maken meer blad dan worteltjes en moeten daarom redelijk ver van elkaar in de rij worden gezaaid. Stop op elke 10 tot 12 centimeter 1 zaadje in de grond. Als je een steel op de grond legt en die in de grond stampt, kun je gemakkelijk een geultje maken dat diep genoeg is en niet te diep.

Je kunt het geultje met zand bedekken. Zo komen de zaailingen er gemakkelijk doorheen en je je kunt goed zien waar de zaadjes liggen. Dun uit als je teveel hebt gezaaid. De planten moeten de ruimte krijgen, wil je goede dikke wortels oogsten.

Je kunt de pastinaak ook telen in bakken of op verhoogde bedden waar een teveel aan water gemakkelijk wordt afgevoerd. Bij beide opties kun je bovendien zelf losse grond samenstellen. Handig als je kleigrond in je moestuin hebt!

Voeding

Om de groei van teveel blad een beetje te beperken en de groei van de wortels te stimuleren geef je weinig stikstofrijke mest (oude mest, liever nog compost) en wat extra kali in de zomer. Daarvoor kun je as van onbehandeld hout gebruiken. Strooi niet teveel, een heel dun laagje volstaat.

Oogsten en bewaren

De pastinaak oogst je in de zomer of de herfst, winter of het vroege voorjaar, afhankelijk van wanneer je ze hebt gezaaid. Je oogst ongeveer een half jaar na het zaaien. Markeer de plek van de plant in de winter voordat al het blad weg is, zodat je weet waar je kunt oogsten. En let op bij een natte winter, de wortels rotten dan weg in de grond.

Zie je de plant na de winter uitlopen? Dan is het tijd de pastinaak snel uit de grond te halen! Want vanaf dat moment bereidt de plant zich voor op de bloei en gaat de energie niet langer naar de wortel.

Geoogste pastinaak spoel je even af in een bak water, verwijder het loof en eet de groente nog diezelfde week op. Toch bewaren? Snij de wortel dan in stukjes en vries de blokjes in. Prima te gebruiken voor soep, stamppot en puree. Bewaren in een bak zand op een koele plek kan ook, maar niet langer dan twee of drie weken. Vanaf dan worden de smaak en structuur minder lekker.

De wilde pastinaak kun je ook eten. Hij heeft wel kleinere wortels.

Zaden oogsten

Een jaar later bloeit de pastinaak met gele bloemenschermen waar veel insecten op af komen. Er is ook wilde pastinaak die je her en der tegenkomt. Deze wilde pastinaak groeit op soortgelijke wijze als de gekweekte variant. Je vindt ze tussen gras en andere planten zoals brandnetels. De wilde pastinaak heeft iets minder stelen met blad dan de geteelde variant.

Je kunt deze wortel ook eten, maar die is kleiner en dunner. Dat komt doordat de wilde pastinaak zich door de grond moet worstelen. De gekweekte pastinaak komt in een lekker los gespit plantenbed terecht en kan hierdoor alle energie gebruiken om uit te groeien tot een lange en dikke wortel.

Van je eigen pastinaak kun je de rijpe zaden eventueel in de late zomer oogsten. Pastinaakzaden zijn, ook als je ze koopt, één, soms twee jaar houdbaar. Korter dan zaden van de meeste groenten.